Што рабіць, калі працадаўца не плаціць зарплату

Што кажа закон

У Літве заработная плата павінна выплачвацца не радзей за адзін раз у месяц у пагоджаны дзень. Гэтага патрабуе Працоўны кодэкс. Калі працадаўца не плаціць своечасова або плаціць менш, чым было дамоўлена, ён парушае закон — незалежна ад таго, ці ёсць у вас пісьмовы дагавор, незалежна ад вашага грамадзянства і ад вашага статусу пражывання.

У вас ёсць правы нават без пісьмовага дагавора

Вуснай дамоўленасці або доказаў фактычна выкананай працы дастаткова, каб устанавіць факт працоўных адносін. Вы не губляеце права на заработную плату толькі таму, што ў вас няма падпісанага дагавора. Калі працадаўца сцвярджае, што вы «проста дапамагалі» або «былі валанцёрам», хаця насамрэч выконвалі аплатную працу, гэта можна аспрэчыць.

Што рабіць, калі вам не плацяць

Крок 1 — збярыце доказы

Збярыце ўсё, што пацвярджае факт вашай працы і абяцаную ўзнагароду:

• Тэкставыя паведамленні, электронныя лісты або галасавыя паведамленні ад працадаўцы
• Банкаўскія выпіскі, нават за частковыя плацяжы
• Разліковыя лісткі, табелі ўліку працоўнага часу або графікі работы
• Паведамленні ад калег або любых сведак
• Фатаграфіі, якія пацвярджаюць вашу прысутнасць на рабочым месцы

Захоўвайце копіі ў надзейным месцы па-за рабочымі памяшканнямі.

Крок 2 — пагаварыце з працадаўцам (калі гэта бяспечна)

Часам нявыплата — гэта непаразуменне або часовыя фінансавыя цяжкасці. Пісьмовае паведамленне (SMS або электронны ліст) з пытаннем аб тэрміне выплаты стварае дакументальны запіс. Захоўвайце ўсе адказы.

Крок 3 — падайце скаргу ў Дзяржаўную інспекцыю працы (VDI)

VDI расследуе працоўныя спрэчкі па заработнай плаце. Падача скаргі з'яўляецца бясплатнай. Скаргу можна падаць:

• Анлайн на сайце vdi.lt
• Па пошце або асабіста ў офісе VDI

VDI можа абавязаць працадаўцу выплаціць затрыманую заработную плату і накласці штрафы. Для падачы скаргі адвакат не патрэбен.

Крок 4 — разгледзьце магчымасць судовага іску

Калі працэдура VDI не вырашыла праблему, вы можаце падаць грамадзянскі іск у літоўскі суд па працоўных справах. Людзям, якія не могуць сабе дазволіць адваката, прадастаўляецца бясплатная прававая дапамога — звярніцеся ў сваю муніцыпію або цэнтр прававой дапамогі.

Важна: падача скаргі — ваша права

Ваш іміграцыйны статус не перашкаджае звароту са скаргай у VDI. Інспектары займаюцца парушэннямі працоўнага заканадаўства і не нясуць адказнасці за іміграцыйны кантроль. Не бойцеся паведамляць аб нявыплаце заработнай платы.

Што рабіць далей

• Падайце скаргу як мага хутчэй — у літоўскім заканадаўстве прадугледжаны тэрміны даўнасці.
• Звярніцеся да арганізацыі прававой дапамогі або НКА, калі вам патрэбна дапамога ў запаўненні скаргі або разуменні працэдуры.

Дзе атрымаць дапамогу

Гарачая лінія VDI і анлайн-партал (vdi.lt) — першы пункт звароту. Бясплатныя цэнтры прававой дапамогі, Caritas Lietuva і іншыя арганізацыі падтрымкі могуць дапамагчы мігрантам прайсці гэты працэс.